{"id":5965,"date":"2025-11-15T12:06:25","date_gmt":"2025-11-15T10:06:25","guid":{"rendered":"https:\/\/tech-biz.today\/?p=5965"},"modified":"2025-11-27T11:53:26","modified_gmt":"2025-11-27T09:53:26","slug":"la-transition-verte-de-lafrique-relever-le-defi-des-couts","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/2025\/11\/15\/la-transition-verte-de-lafrique-relever-le-defi-des-couts\/","title":{"rendered":"Ihinduramatwara ry\u2019Ingufu zisubira muri Afurika: Guhangana n\u2019ihurizo ry\u2019ibiciro"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;-50px||||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|600|||||||&#8221; text_font_size=&#8221;13px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p align=\"center\" style=\"text-align: center;\">Ishusho rusange y\u2019Urugomero rwa Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) ruherereye i Guba \u2014 Ifoto @Webuild_group.<o:p><\/o:p><\/p>\n<p align=\"center\" style=\"text-align: center;\">GERD si umushinga w\u2019inyubako gusa\u2014rwahindutse ikimenyetso cy\u2019igihugu cy\u2019ubutwari n\u2019ubwigenga, kenshi ruvugwa nk\u2019\u201cizuka rya Etiyopiya.\u201d Uburyo bwo kurutera inkunga bwahaye Abanyetiyopiya basanzwe uruhare rutaziguye mu ntsinzi yarwo, bigaragaza ko ari intsinzi rusange.<br \/>Inkuru yateguwe na Aimable Twahirwa. <o:p><\/o:p><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><em><strong>Inkuru yateguwe na Aimable Twahirwa<\/strong><\/em><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,2_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;6211,6212,6213,6214&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;link_option_url&#8221; _module_preset=&#8221;default&#8221; animation_style=&#8221;zoom&#8221; animation_delay=&#8221;2450ms&#8221; animation_intensity_zoom=&#8221;21%&#8221; animation_starting_opacity=&#8221;20%&#8221; auto=&#8221;on&#8221; link_option_url=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9saW5rX3VybCIsInNldHRpbmdzIjp7fX0=@&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;2_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|600|||||||&#8221; text_orientation=&#8221;left&#8221; custom_margin=&#8221;-15px||||false|false&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p><strong>Gutera inkunga imishinga y\u2019ingufu zisubira muri Afurika biracyari ihurizo ku bashoramari bo mu rwego rw\u2019abikorera n\u2019abafata ibyemezo bya politiki, n\u2019ubwo uyu mugabane uri gusabwa cyane kongera umuvuduko mu ihinduramatwara y\u2019ingufu. <\/strong><strong> <\/strong><\/p>\n<p>Bateraniye ku ruhande rw\u2019Inama ya kabiri y\u2019Ubufatanye bwa Afurika mu Ishoramari ry\u2019Ingufu zisubira (APRA 2025), yabereye i Freetown muri Sierra Leone kuva ku wa 20 kugeza ku wa 23 Ukwakira 2025, itsinda ry\u2019inzobere mu by\u2019ingufu ryagaragaje akamaro k\u2019ihutirwa ryo gushyiraho \u201csisiteme z\u2019imishinga y\u2019ingufu yizewe\u201d ishobora gukurura abaterankunga.<\/p>\n<p>Inzobere zaganiriye kandi ku kamaro ko gukusanya uburyo bw\u2019ishoramari buvanze no gukoresha amabuye y\u2019agaciro y\u2019ingenzi ku mikorere y\u2019ingufu zisubira. Ibi bibazo bigaragaza umuvuduko uri kwiyongera ku mugabane w\u2019Afurika mu gushaka inzira z\u2019ishoramari zifatika no kongera imbaraga mu ihinduramatwara y\u2019ingufu zisubira.<\/p>\n<p>Intumwa zagaragaje ko inzitizi ikomeye kugeza ubu ari ingorane ibihugu byinshi bya Afurika bihura nazo mu kwagura uburyo bwo kubona ingufu (amashanyarazi), mu gihe binagerageza kugera ku ntego z\u2019isi zo kugabanya imyuka ya carbone (d\u00e9carbonisation) no kubahiriza politiki z\u2019inganda zirengera ibidukikije.<\/p>\n<p>Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Ingufu zisubira (IRENA) cyaburiye ko ibikorwa nk\u2019imirima y\u2019umuyaga, inganda z\u2019amashanyarazi akomoka ku izuba n\u2019ibikorera ku bimera bisaba ishoramari rikomeye kugira ngo bigerweho mu ihinduramatwara ry\u2019ingufu ryari ryarategerejwe. Ku rwego rw\u2019isi, IRENA yerekana ko ubushobozi bw\u2019ingufu zisubira bugomba kwiyongera kuri 1,000 GW buri mwaka kugeza mu 2030 kugira ngo intego yo kugabanya ubushyuhe bw\u2019isi ku gipimo cya 1.5 \u00b0C igumane amahirwe yo kugerwaho.<\/p>\n<p>Ku rwego rw\u2019umugabane, Umuyobozi Mukuru wa IRENA, Francesco La Camera, yashimangiye ko hakenewe ubufatanye bwihutirwa: imari ihendutse igomba gutuma imishinga ifatika ishyirwa mu bikorwa niba Afurika ishaka kurenga inzitizi z\u2019amikoro zihoraho. Mu gutangiza iryo huriro, yagize ati: \u201cIterambere ry\u2019ingufu zisubira no gukoresha neza ingufu bisaba ingano y\u2019amafaranga menshi cyane kandi ahendutse.\u201d<\/p>\n<p>APRA ubwayo ni umuryango mpuzamahanga uyobowe n\u2019ibihugu bya Afurika byiyemeje guteza imbere ingufu zisubira no guteza imbere inganda zita ku bidukikije. Abanyamuryango bayo barimo Djibouti, Etiyopiya, Ghana, Kenya, Mozambike, Namibiya, u Rwanda, Sierra Leone, Uganda na Zimbabwe. Abafatanyabikorwa nka Alemaniya, Danemarke, Leta Zunze Ubumwe z\u2019Abarabu, Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Japon batanga ubunararibonye n\u2019inkunga y\u2019amafaranga.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/tech-biz.today\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Gigawatt-Global-Photo-Sma.de_.webp&#8221; title_text=&#8221;Gigawatt Global \u2013 Photo Sma.de&#8221; align=&#8221;center&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;-30px||||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|600|||||||&#8221; text_font_size=&#8221;13px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Uruganda rw\u2019amashanyarazi y\u2019izuba rwa Gigawatt Global ruherereye mu Mudugudu w\u2019Urubyiruko wa Agahozo Shalom mu Rwanda. Ifoto: Gigawatt Global. <\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|600|||||||&#8221; header_text_align=&#8221;left&#8221; text_orientation=&#8221;left&#8221; module_alignment=&#8221;left&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p data-path-to-node=\"1\">Mu Rwanda, imbaraga zashyizwe mu kongera umusaruro w\u2019ingufu zisubira zamaze gutanga umusaruro. Igihugu cyihaye intego y\u2019uko kugeza mu mwaka wa 2030, 60% by\u2019ingufu gikoresha bizaba bikomoka ku ngufu zisubira nk\u2019iz\u2019amazi n\u2019iz\u2019imirasire y\u2019izuba.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"2\">Minisitiri w\u2019Ibikorwaremezo, Dr Jimmy Gasore, asanga izi mbaraga zizafasha u Rwanda kugera ku Ntego z\u2019Iterambere Rirambye (SDGs) binyuze mu kurandura ubukene no kugabanya ubusumbane. Yabwiye Mongabay ati: \u201cTugomba rwose kuvugurura no kunoza ibikorwaremezo byacu kugira ngo tubijyanishe n\u2019icyerekezo gishya cy\u2019urwego rw\u2019ingufu turi kubaka.\u201d<\/p>\n<p>Dr Kandeh Yumkella, uyobora Igikorwa cya Perezidansi ya Sierra Leone ku Mihindagurikire y\u2019Ikirere, Ingufu zisubira mu bidukikije n\u2019Umutekano w\u2019Ibiribwa (PI\u2011CREF), akaba n\u2019umuyobozi w\u2019Itsinda rihuza imiyoborere y\u2019ingufu muri Afurika (EGCG), yavuze ko ibikorwa bya APRA bizafasha ibihugu bya Afurika gukomeza impinduka z\u2019ingufu zisubira mu bidukikije. Iki gikorwa cyatangijwe mu Nama y\u2019Ikirere ya Afurika yabereye i Nairobi muri Nzeri 2023, kigamije kugeza ku mugabane wose uburyo bw\u2019ingufu zisukuye kandi zikomeye kurushaho.<\/p>\n<p>IRENA ibara ko ibyifuzo by\u2019ingufu muri Afurika bizikuba kabiri bitarenze 2040. Nta mpinduka mpuzamahanga mu rwego rw\u2019ingufu, intego y\u2019Amasezerano ya Paris yo kugabanya ubushyuhe ku gipimo cya 1.5 \u00b0C izakomeza kuba kure. Mu 2018, gusa 20% by\u2019amashanyarazi ya Afurika ni yo yakomokaga ku ngufu zisubira. Mu 2019, ebyiri kuri eshatu z\u2019ubushobozi bushya bw\u2019amashanyarazi ku isi byari ingufu zisubira\u2014ariko Afurika yihariye gusa 2% by\u2019iyo nyongera.<br \/>\u00ab Ces actions n\u00e9cessitent un financement accru et une collaboration nationale, r\u00e9gionale et internationale renforc\u00e9e. \u00bb Le Dr Yumkella a d\u00e9clar\u00e9 \u00e0 Mongabay.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"2\">IRENA ibara ko ubushobozi bwa Afurika mu ngufu zisubira bugera kuri TWh miliyoni 2.4 buri mwaka\u2014bingana inshuro 50 z\u2019icyo isi izaba ikeneye mu 2050. Ariko munsi ya 10% by\u2019ubu bushobozi ni bwo bukomeje gukoreshwa, kubera inzitizi z\u2019imari, inzego n\u2019ibikorwaremezo.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/tech-biz.today\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image2_-Zoumkella2.jpg&#8221; title_text=&#8221;image2_-Zoumkella2&#8243; align=&#8221;center&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|600|||||||&#8221; text_font_size=&#8221;13px&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Itsinda ry\u2019abaganiraga mu nama ya kabiri y\u2019Isoko ry\u2019Ishoramari mu Ngufu zisubira (APRA\u202f2025), yabereye i Freetown muri Sierra Leone kuva ku wa 20 kugeza ku wa 23 Ukwakira 2025. Ifoto yatanzwe na Aimable Twahirwa. <\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|600|||||||&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afurika irihutisha ihinduramatwara y\u2019ingufu zisubira, mu gihe imishinga y\u2019umuyaga, izuba n\u2019ibikomoka ku bimera isaba ishoramari rikomeye.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[248,211,120],"tags":[183,286],"class_list":["post-5965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ibidukikije","category-polit-imiyob","category-uncategorized-rw-rw","tag-investissements-rw-rw","tag-transition-verte","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5965"}],"version-history":[{"count":77,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6481,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5965\/revisions\/6481"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tech-biz.today\/rw-rw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}